Psy Europy – przybysze czy udomowione na miejscu?

27 marca 2026, 08:32

Pochodzenie najlepszego przyjaciela człowieka jest wciąż pełne tajemnic. Co prawda pies to jedyne zwierzę udomowione przez człowieka przed rozpowszechnieniem się rolnictwa, wciąż jednak nie wiemy, jak przybycie neolitycznych rolników wpłynęło na psy żyjące w Europie u boku mezolitycznych łowców-zbieraczy. Międzynarodowy zespół naukowy, w tym Anders Bergström z Uniwersytetu Wschodniej Anglii, Johannes Krause z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka i Pontus Skoglund z Instytutu Francisa Cricka przeanalizowali 216 szczątków psowatych, w tym 181 z europejskiego paleolitu i mezolitu. Najstarsze z nich pochodzą od psa sprzed 14 200 lat, którego kości znaleziono na stanowisku Kesslerloch w Szwajcarii.



Symplektyczny wielbłąd a zasada nieoznaczoności

27 lutego 2009, 11:50

Maurice de Gosson z Uniwersytetu Wiedeńskiego twierdzi, że zasada nieoznaczoności ma więcej wspólnego z geometrią symplektyczną niż z fizyką kwantową. Zdał on sobie sprawę, że teorie z dziedziny geometrii symplektycznej są paralelne do zasady nieoznaczoności.


Atom

Proton się kurczy

21 lipca 2010, 10:51

Mimo, że fizyka kwantowa to wciąż wiele niewiadomych, uważa się, że najważniejsze rzeczy już wiemy i że nie ulegną one już zmianom. Tymczasem najnowsze eksperymenty burzą nasz obraz świata cząstek elementarnych. Wykazały one że proton jest o 4% mniejszy, niż dotąd uważano.


Planeta niemal jak gwiazda

20 listopada 2012, 13:01

Astronomowie korzystający z Subaru Telescope na Hawajach wykonali zdjęcie największej planety pozasłonecznej, którą udało się dotychczas bezpośrednio zobrazować. Jest ona tak olbrzymia, że niewiele dzieli ją od najlżejszych z gwiazd.


Niemcy wycofują się z budowy gigantycznego radioteleskopu

10 czerwca 2014, 16:28

Niemieckie Ministerstwo Edukacji i Badań zdecydowało o wycofaniu się Republiki Federalnej z budowy największego i najbardziej czułego radioteleskopu na świecie. Square Kilometer Array (SKA), którego budowa będzie prowadzona w latach 2016-2024, będzie składał się z 3000 mniejszych teleskopów o średnicy 15 metrów każdy. Staną one w RPA oraz Australii.


Dorosłe samce goryli mają najwięcej do powiedzenia

25 lutego 2016, 12:42

W czasie jedzenia dorosłe samce goryli wydają więcej dźwięków niż młodsze osobniki i samice.


Powstał 1. na świecie atlas białek zdrowego ludzkiego serca

15 listopada 2017, 11:48

Niemieccy naukowcy stworzyli 1. na świecie atlas białek zdrowego ludzkiego serca. Sercowy proteom pokazuje, jakie białka i w jakich ilościach występują w różnych regionach serca i różnych typach tkanek. Dzięki temu będzie można rozpoznać zmiany na poziomie DNA czy białek, które prowadzą do zaburzeń i chorób serca.


Wrona nie cielę, sobie poradzi, gdy wietrzyk wieje, wagę sprawdzi

10 stycznia 2019, 05:12

Wrony brodate umieją ocenić wagę obiektu, przyglądając się jego zachowaniu na wietrze. Poza ludźmi dotąd nie znano żadnych innych stworzeń, które by to potrafiły.


Znaleziono najstarsze w Europie szczątki H. sapiens i dowód na wykorzystywanie technologii UPI

12 maja 2020, 09:02

Przed 46 000 lat niewielka grupa ludzi wprowadziła się do jaskini Baczo Kiro w górach Stara Płanina w dzisiejszej Bułgarii. Pozostały po nich kości licznych zwierząt, koraliki, wisiorki czy kamienne ostrza. Już tysiące lat wcześniej w tej samej jaskini zamieszkiwali neandertalczycy. Jednak tym razem zjawili się nowi przybysze. Jak dowiadujemy się z artykułu w Nature, byli to pierwsi znani nam Homo sapiens w Europie.


Anatomia mózgu

Duże mózgi ssaków rozwinęły się dzięki dwóm wielkim katastrofom

4 maja 2021, 08:11

Po porównaniu masy mózgów i ciał 1400 żyjących i wymarłych gatunków ssaków naukowcy doszli do wniosku, że mózgi ssaków nie powiększały się liniowo. Uczeni wykorzystali w swoich badaniach m.in. skamieniałości 107 ssaków, w tym najstarszej małpy Europy czy prehistorycznych waleni. Okazało się, że zwierzęta o dużych mózgach, jak słonie czy delfiny, powiększały ten organ w różny sposób.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk